Birgir fundaði með talí­bönum í Afgan­istan

Birgir hélt til Afganistan í byrjun desember. Ferðin var á vegum Evrópuráðsins og var Birgir valinn til að gera skýrslu um stöðu afganskra flóttamanna og stöðuna í Afganistan almennt. Margt hefur breyst síðan talíbanar tóku völd; rúm milljón Afgana hefur flúið til Pakistan og fjórar milljónir hafa farið til Íran.

Birgir flaug frá Pakistan með flugvél frá Sameinuðu þjóðunum og gisti í bækistöð samtakanna í Kabúl. Þar fékk hann brynvarinn bíll, aðstoðarmann og bílstjóra. Hann segir að heimsóknin feli ekki í sér viðurkenningu á talíbanastjórninni. Evrópuráðið telji hins vegar nauðsynlegt að fá skýrari mynd af stöðunni.

„Ástandið í Afganistan er ekki gott. Meginástæðurnar fyrir því eru fyrst og fremst efnahagsástandið, sem er mjög dapurlegt. Það vantar um það bil tvær milljónir starfa á næstu þremur árum, það þarf að koma einkaframtakinu aftur í gang og það er lítið um störf almennt.“

„Mjög mikil mengun“

Hann segir að ástandið sé verst í dreifbýli borgarinnar, þar sem íbúar reiða sig einna helst á landbúnað. Vegna gríðarlegra þurrka er ástandið erfitt, börn eru vannærð og atvinnuleysi víða.

„Það er mjög mikil mengun, ryk og ekki beint aðlaðandi umhverfi því miður.“ 

Birgir fór á fund með Haqqini, ráðherra málefna flóttamanna, í ríkisstjórn talíbana í landinu. Hann segir að talíbönum sé mikið í mun að alþjóðasamfélagið ræði við þá, þeir hafi ekki fengið viðurkenningu enn sem komið er.

„Ég mun mæla með því í þessari skýrslu minni að ríki Evrópuráðsins muni alla vega ræða við þá, ef það verður ekki gert og þeir verða útilokaðir þá hefur það mjög alvarlegar afleiðingar fyrir almenning í landinu. Og sérstaklega varðandi þróunaraðstoðina,“ segir Birgir. 

Tvö hundruð þúsund konur misst vinnuna

Staða kvenna í landinu hefur versnað til muna og fór hann meðal annars á fund afganskra baráttukvenna, Afghan Women‘s Advisory Group.

„Það er búið að leggja niður ráðuneyti jafnréttismála, það eru um það bil tvö hundruð þúsund konur sem hafa misst vinnuna eftir að talíbanarnir tóku við. Þeir leggja mikla áherslu á það að stjórnin sé samkvæmt Sharia-lögum, og allar konur eigi að vera með slæðu á höfðinu. Þeir lofuðu því að þeir myndu ráða konur í opinber störf en þeir hafa ekki staðið við það.“

Birgir heimsótti einnig barnaspítala í Kabúl sem hann segir að hafi verið erfitt.

„Það var gríðarlegt öngþveiti á spítalanum, mikið af vannærðum börnum. Hann sagði mér framkvæmdastjórinn að það vantaði sárvantaði fjármuni til þess að geta rekið spítalann. Fyrri stjórnvöld stálu fjárveitingum, þeir fengu kannski fjörutíu eða fimmtíu prósent af því sem þeir áttu að fá í fjárveitingar en öðru var stolið af fyrri stjórnvöldum.“

Hann kynnir skýrsluna fyrir Evrópuráði í apríl á næsta ári.

„Ég held að alþjóðasamfélagið verði að sætta sig við það að þeir eru komnir til valda, þeir eru ekkert á förum, og þess vegna verði að reyna að setjast niður með þeim. Annars mun almenningur bara þjást.“