Hagað sér eins og rann­sóknar­lög­regla með fyrir­fram gefna niður­stöðu

Þann 9. apríl staðfesti kærunefndin þá ákvörðun Útlendingastofnunar að synja Uhunoma um alþjóðlega vernd og dvalarleyfi af mannúðarástæðum. Honum voru þá gefnir þrjátíu dagar til að yfirgefa landið sjálfviljugur en að þeim tíma liðnum er hægt að vísa honum úr landi.

Í stefnunni sem þingfest var í dag er einkum byggt á því að Uhunonma hafi á engu stigi fengið málsmeðferð hjá stjórnvöldum sem fórnarlamb mansals þrátt fyrir að upphafleg frásögn hans hjá Útlendingastofnun hafi gefið sterklega til kynna að hann væri slíkt fórnarlamb.

Fram kemur í tilkynningu frá Magnúsi Davíð Norðdahl, lögmanni Uhunonma, til fjölmiðla að einnig sé byggt á því að mat stjórnvalda á aðstæðum í Nígeríu fyrir þolendur mansals og kynferðislegs ofbeldis og þá sem þurfi á geðheilbrigðisaðstoð að halda sé rangt og óforsvaranlegt. Þá sé Uhunoma engan veginn öruggur komi til endursendingar til Nígeríu.

Flúið Nígeríu vegna ofsókna

Uhunoma kom til Íslands árið 2019 og segist hafa flúið Nígeríu vegna alvarlegs ofbeldis og ofsókna af hálfu föður síns, sem sé vel tengdur inn í nígerísku lögregluna. Faðirinn hafi jafnframt ráðið móður hans bana. Þá kveðst Uhunoma vera þolandi mansals og kynferðisofbeldis, auk þess sem hann hefur glímt við mikil andleg veikindi.

Fram kemur í aðsendri grein eftir íslenska vini hans sem birtist á Vísi fyrir tæpri viku að kærunefnd útlendingamála hafi metið sögu Uhunoma „ótrúverðuga“ og aðstæður í heimalandinu Nígeríu „ekki nægilega „slæmar““ til að réttlæta alþjóðlega vernd eða dvalarleyfi á grundvelli mannúðarsjónarmiða á Íslandi. Úrskurðurinn hefur ekki verið birtur opinberlega.

Uhunoma sagði sögu sína í kvöldfréttum Stöðvar 2 í febrúar. Horfa má á viðtalið hér fyrir neðan.

Viðtölum ekki stýrt af fagaðilum

Í stefnu Uhunoma þar sem farið er fram á ógildingu úrskurðarins er harðlega gagnrýnt hvernig kærunefnd útlendingamála hafi dregið trúverðugleika hans í efa.

„Hann er látinn gjalda þess að hafa á fyrri stigum hjá Útlendingastonfun einungis greint frá sumum en ekki öllum þeim tilvikum sem hann var seldur mansali í lífi sínu, sérstaklega þegar hann var mansalsfórnarlamb í Bretlandi á barnsaldri,“ segir Magnús, lögmaður Uhunoma.

„Þá kýs kærunefnd útlendingamála að byggja á upplýsingum úr fölsku vegabréfi, sem gerendur í mansalsmálinu nýttu til að koma Uhunoma til Bretlands á þeim tíma. Það er alþekkt og mjög skiljanlegt að mansalsfórnarlömb eiga erfitt með að greina frá öllum áföllum sínum og því er mælst til þess að fagaðilar stýri viðtölum við svo viðkvæma hópa. 

Sú var ekki raunin, hvorki hjá Útlendingastofnun né hjá kærunefnd útlendingamála. Stefnandi hefur hins vegar að eigin frumkvæði sótt viðtalsmeðferð hjá Stígamótum og lagt fram gögn þess efnis sem kærunefnd útlendingamála kýs að líta framhjá.“

Látinn gjalda þess að hafa tekið upp vestrænt gælunafn

Jafnframt er fullyrt í stefnunni að kærunefnd útlendingamála hafi látið Uhunoma gjalda þess að hafa tekið upp vestrænt gælunafn við komuna til Evrópu og nýtt það til að draga trúverðugleika hans í efa.

„Þessi viðleitni Uhunoma er gríðarlega algeng hjá fólki sem kemur frá framandi löndum og kýs að nota nafn sem auðveldara að bera fram. En það er eins og kærunefnd útlendingamála setji sig í stellingar rannsóknarlögreglu og reyni eftir fremsta megni að vefengja trúverðugleika Uhunoma Osayomore að því er virðist í þeim tilgangi einum að styðja þá fyrirfram teknu ákvörðun að synja honum um vernd,“ segir Magnús.

Er það álit hans að málsmeðferðarbrot stjórnvalda í máli Uhunoma séu það „alvarleg og víðtæk“ að héraðsdómi geti ekki annað en að ógilt úrskurð kærunefndar útlendingamála.

Lagður inn á bráðageðdeild

Í áðurnefndi grein sem skrifuð var af vinum Uhunoma segir að úrskurður kærunefndarinnar hafi reynst honum mikið áfall.

„Hann kveið úrskurðarins og svaf lítið sem ekkert dagana á undan og alls ekkert í kjölfarið. Á sunnudag var hann svo lagður inn á bráðageðdeild í mjög slæmu ástandi, illa haldinn af þunglyndi, kvíða, áfallastreituröskun auk þess sem talin var hætta á því að hann veitti sjálfum sér skaða,“ segja vinirnir í pistli sínum.

Fyrr á þessu ári söfnuðust tæplega 47 þúsund undirskriftir þar sem fyrirhugaðri brottvísun Uhunoma var mótmælt.

Magnús er bjartsýnn á að Héraðsdómur Reykjavíkur taki undir sjónarmið þeirra.

„Ég trúi því staðfastlega að mál þetta fái jákvæðan endi og að Uhnoma fái tækifæri til að setjast hér að, upplifa áður óþekkt öryggi og leggja sitt af mörkum og taka þátt í íslensku samfélagi.“