Dálítið eins og stjórnvöld „séu í öðrum heimi“ Vésteinn Örn Pétursson skrifar 30. mars 2021 20:52 Gylfi Zoega, prófessor í hagfræði, telur ekki tímabært að huga að því að auglýsa Ísland fyrir ferðamönnum. vísir/vilhelm Gylfi Zoëga hagfræðiprófessor telur að búa þurfi til heildaráætlun með heildarhagsmuni að leiðarljósi, ekki aðeins einnar atvinnugreinar, þegar litið er til komu ferðamanna hingað til lands. Hann telur viðleitni stjórnvalda til að greiða leið ferðamanna hingað til lands frá og með 1. maí koma of snemma. Hann segir að stjórnvöld virðist með áformum sínum „í öðrum heimi.“ Þetta kom fram í máli Gylfa í Kastljósi í kvöld. Hann skiptir hagkerfinu í tvo hluta, svokallað 90 prósent hagkerfi, sem flestir hér á landi starfa í, og svo 10 prósent hagkerfi, sem er ferðaþjónustan. Kvaðst hann telja vel hafa tekist að verja hið fyrrnefnda og sagði ástæðulaust að láta 10 prósent hagkerfið bera allan sinn skaða sjálft. Þann skaða þyrfti að bæta. „Maður verður að hugsa, hvað er hægt að gera í málinu áður en farsóttin er kveðin niður. Freistingin er alltaf sú að opna landamærin,“ segir Gylfi. Spurningin sé þá hversu mikla áhættu eigi að taka til að styðja við hið svokallaða 10 prósent hagkerfi. „Ég hef alltaf sagt, verndum 90 prósent hagkerfið. Það er svo hrikalegur skaði sem verður af því að hér sé farsótt innanlands. Efnahagslegur skaði af henni er miklu meiri og við björgum ekki 10 prósent hagkerfinu með því að hleypa pestinni inn í landið. Það er bara einhver hilling.“ Hann sagði þá að málið snerist ekki bara um efnahagslegar afleiðingar. Fleira væri undir. „Við erum að tala um líf fólks. Að krakkar geti mætt í skóla, þetta er viðkvæmasti hópurinn. Að fólk sé ekki hrætt, þessi ógn er búin að vera í heilt ár. Ekki taka sénsinn með því að fara að auglýsa Ísland í útlöndum aftur sem farsóttarfrítt land,“ segir Gylfi. „Of snemmt að mínu mati“ Hann segir þá skjóta skökku við að skólum sé lokað á meðan fréttir berist af því að ferðamenn streymi hingað, meðal annars til að skoða eldgosið í Geldingadölum, sem hann segist vona að geti skapað tekjur í framtíðinni. „En það er bara of snemmt að opna núna,“ segir Gylfi. Aðspurður kvaðst hann telja áætlun stjórnvalda um litakóðakerfi á landamærunum 1. maí vera „glapræði,“ eins og Jóhanna Vigdís Hjaltadóttir, sem tók viðtalið, orðaði það.´ „Mér finnst að það ætti að búa til áætlun sem hugsar um heildarhagsmuni, ekki bara eina atvinnugrein, og reynir að varðveita þetta sumar sem ferðasumar fyrir Íslendinga. Hver Íslendingur eyðir mjög miklu í samanburði við erlenda ferðamenn. Svo er hægt að bæta við einhverjum öruggum ferðamönnum, kannski bólusettum útlendingum sem fara í próf eða eitthvað slíkt, ofan á. En ekki fara að taka séns á því að missa innlenda ferðaþjónustu og hitt,“ segir Gylfi. Hann segir þá að raddir sem haldi því fram að greiða þurfi leið erlendra ferðamanna inn í landið séu háværari í fjölmiðlum en til að mynda þær sem tali fyrir því að halda þurfi skólum opnum. Það séu mikilvægari hagsmunir. „Þó maður sé ekki að gera lítið úr hinum. Það er engin ástæða til að fólk þar [í ferðaþjónustu] taki allt höggið. Auðvitað á að dreifa byrðunum þannig að það fólk taki ekki höggið. En maður verður að hugsa um eitt samfélag, hvað er mikilvægt, vega og meta af varkárni og reyna að passa upp á þetta land næstu mánuði. Þegar líður á sumarið verður þetta komið í lag, eins mikið og hægt er.“ Eins og stjórnvöld séu í öðrum heimi Gylfi kveðst vona að á síðari hluta ársins verði hlutir komnir nær eðlilegu árferði, þegar búið verði að bólusetja fleiri hér á landi. Hann bendir þó á að þá muni sjást efnahagsáhrif með annars konar formerkjum. „90 prósent hagkerfið fer þá niður, því Íslendingar fara út að versla. Fólk sem er með verslanir í Kringlunni og Smáralind verður fyrir höggi, væntanlega. Ferðaþjónustan fer upp og ríkishallinn minnkar, vextir gætu farið upp. Þá gengur þetta allt á hinn veginn,“ segir Gylfi og veltir því upp að áhrifin gætu komið hratt fram í eins konar „sprengingu“ eða tækju lengri tíma, eitt til tvö ár áður en jafnvægi næst. Gylfi kvaðst þá vona að stjórnvöld féllu frá áformum sínum um að taka upp litakóðakerfið 1. maí. „Það er vonandi. Það er dálítið eins og þau séu í öðrum heimi,“ segir Gylfi og bendir á að Bretum sé ráðlagt að ferðast ekki til útlanda og þeir hafi þurft að lúta ströngum samfélagslegum takmörkunum svo mánuðum skiptir. „Að við getum leyft okkur þennan lúxus, að tala um litakóðunarkerfi. Það er eins og maður sé í einhvers konar öðrum heimi.“ Faraldur kórónuveiru (COVID-19) Efnahagsmál Tengdar fréttir Telur ótímabært að opna landamærin meira og efast um litakóðunarkerfið Landlæknir telur ekki tímabært að opna landamærin meira og segist hún efast um litakóðunarkerfið sem taka á upp á landamærunum 1. maí næstkomandi. Hann segir stöðuna á landamærunum forsendu þess hvernig ástand faraldursins sé innanlands. 29. mars 2021 21:30 Áætlun stjórnvalda „á milli þess að vera fáránleg, hlægileg og glæpsamleg“ Kári Stefánsson, forstjóri Íslenskrar erfðagreiningar, telur að stökkbreytingar á kórónuveirunni geti leitt til þess að hún verði skaðminni þegar fram líða stundir. Hann telur fyrirhugað litakóðakerfi stjórnvalda við landamærin ekki góða hugmynd. 28. mars 2021 12:26 „Ég tel mig sem sóttvarnalækni ekki bundinn af þessu litakóðunarkerfi“ Þórólfur Guðnason, sóttvarnalæknir, hefur ákveðnar áhyggjur af því fyrirkomulagi sem stjórnvöld hafa boðað á landamærunum þann 1. maí næstkomandi. 18. mars 2021 13:04 Mest lesið Banaslys í Skorradalsvatni Innlent Safna í sérstakt sjóherlið á Norðurslóðum Erlent Ofurölvi reyndi að opna bíla í akstri Innlent Segist ekkert hafa fengið greitt: „Pólitískur hráskinnaleikur“ Innlent „Bjóða fram“ Biðlistann í Reykjavík Innlent Andar köldu milli Viðreisnar- og Miðflokksmanna Innlent Urðu eftir í Flatey á meðan Baldur sigldi suður Innlent Ákærður fyrir að hafa stungið tvo gyðinga Erlent Vasaþjófnaður aukist að undanförnu Innlent Nafn mannsins sem lést í fallhlífastökki í Danmörku Innlent Fleiri fréttir Langhæsti styrkurinn fer til Eyja Vasaþjófnaður aukist að undanförnu „Bjóða fram“ Biðlistann í Reykjavík Ofurölvi reyndi að opna bíla í akstri „Við erum með lengri óskalista heldur en þetta“ Segist ekkert hafa fengið greitt: „Pólitískur hráskinnaleikur“ „Þetta er bara eins og að missa vini sína“ Andar köldu milli Viðreisnar- og Miðflokksmanna Föst í umferð í tæpa fjóra sólarhringa á ári og kostnaðurinn yfir hundrað milljarðar Banaslys í Skorradalsvatni Glæný könnun gæti varpað ljósi á meirihlutamyndun Hlaðvarpsstjórnendur fá nýjar leiðbeiningar Urðu eftir í Flatey á meðan Baldur sigldi suður Halla fagnaði áttræðum Karli Gústafi Sömdu um stækkun á Fylkisseli Kannast ekki við meint rán í Lágafellskirkju Ákærður fyrir að eitra fyrir samstarfsfélaga með kannabis Tjáir sig ekki um greiðslur frá Rúv en boðar yfirlýsingu Skipulagt niðurbrot á réttindum launafólks hafi náð til Íslands „Konur upplifa ekki öryggi í íslensku samfélagi“ Nafn mannsins sem lést í fallhlífastökki í Danmörku Mátti ekki arfleiða sambýliskonuna að séreigninni Dómsmálaráðherra boðar herta löggjöf í vændismálum Vændiskaupendur verði nafngreindir og þeim stungið í steininn Svör Kristrúnar minni meira á Keir Starmer en Mette Fredriksen Flugvallarstæði Hvassahrauns á mesta áhættusvæði hraunflæðis Svæðisskrifstofur Guðmundar Inga líklega slegnar út af borðinu Helmingur gæti ekki mætt 100 þúsund króna útgjöldum Bein útsending: Svarar fyrir skipulagsbreytingar á framhaldsskólum Bein útsending: Ræða markmiðadrifði hagkerfi í þaula Sjá meira
Þetta kom fram í máli Gylfa í Kastljósi í kvöld. Hann skiptir hagkerfinu í tvo hluta, svokallað 90 prósent hagkerfi, sem flestir hér á landi starfa í, og svo 10 prósent hagkerfi, sem er ferðaþjónustan. Kvaðst hann telja vel hafa tekist að verja hið fyrrnefnda og sagði ástæðulaust að láta 10 prósent hagkerfið bera allan sinn skaða sjálft. Þann skaða þyrfti að bæta. „Maður verður að hugsa, hvað er hægt að gera í málinu áður en farsóttin er kveðin niður. Freistingin er alltaf sú að opna landamærin,“ segir Gylfi. Spurningin sé þá hversu mikla áhættu eigi að taka til að styðja við hið svokallaða 10 prósent hagkerfi. „Ég hef alltaf sagt, verndum 90 prósent hagkerfið. Það er svo hrikalegur skaði sem verður af því að hér sé farsótt innanlands. Efnahagslegur skaði af henni er miklu meiri og við björgum ekki 10 prósent hagkerfinu með því að hleypa pestinni inn í landið. Það er bara einhver hilling.“ Hann sagði þá að málið snerist ekki bara um efnahagslegar afleiðingar. Fleira væri undir. „Við erum að tala um líf fólks. Að krakkar geti mætt í skóla, þetta er viðkvæmasti hópurinn. Að fólk sé ekki hrætt, þessi ógn er búin að vera í heilt ár. Ekki taka sénsinn með því að fara að auglýsa Ísland í útlöndum aftur sem farsóttarfrítt land,“ segir Gylfi. „Of snemmt að mínu mati“ Hann segir þá skjóta skökku við að skólum sé lokað á meðan fréttir berist af því að ferðamenn streymi hingað, meðal annars til að skoða eldgosið í Geldingadölum, sem hann segist vona að geti skapað tekjur í framtíðinni. „En það er bara of snemmt að opna núna,“ segir Gylfi. Aðspurður kvaðst hann telja áætlun stjórnvalda um litakóðakerfi á landamærunum 1. maí vera „glapræði,“ eins og Jóhanna Vigdís Hjaltadóttir, sem tók viðtalið, orðaði það.´ „Mér finnst að það ætti að búa til áætlun sem hugsar um heildarhagsmuni, ekki bara eina atvinnugrein, og reynir að varðveita þetta sumar sem ferðasumar fyrir Íslendinga. Hver Íslendingur eyðir mjög miklu í samanburði við erlenda ferðamenn. Svo er hægt að bæta við einhverjum öruggum ferðamönnum, kannski bólusettum útlendingum sem fara í próf eða eitthvað slíkt, ofan á. En ekki fara að taka séns á því að missa innlenda ferðaþjónustu og hitt,“ segir Gylfi. Hann segir þá að raddir sem haldi því fram að greiða þurfi leið erlendra ferðamanna inn í landið séu háværari í fjölmiðlum en til að mynda þær sem tali fyrir því að halda þurfi skólum opnum. Það séu mikilvægari hagsmunir. „Þó maður sé ekki að gera lítið úr hinum. Það er engin ástæða til að fólk þar [í ferðaþjónustu] taki allt höggið. Auðvitað á að dreifa byrðunum þannig að það fólk taki ekki höggið. En maður verður að hugsa um eitt samfélag, hvað er mikilvægt, vega og meta af varkárni og reyna að passa upp á þetta land næstu mánuði. Þegar líður á sumarið verður þetta komið í lag, eins mikið og hægt er.“ Eins og stjórnvöld séu í öðrum heimi Gylfi kveðst vona að á síðari hluta ársins verði hlutir komnir nær eðlilegu árferði, þegar búið verði að bólusetja fleiri hér á landi. Hann bendir þó á að þá muni sjást efnahagsáhrif með annars konar formerkjum. „90 prósent hagkerfið fer þá niður, því Íslendingar fara út að versla. Fólk sem er með verslanir í Kringlunni og Smáralind verður fyrir höggi, væntanlega. Ferðaþjónustan fer upp og ríkishallinn minnkar, vextir gætu farið upp. Þá gengur þetta allt á hinn veginn,“ segir Gylfi og veltir því upp að áhrifin gætu komið hratt fram í eins konar „sprengingu“ eða tækju lengri tíma, eitt til tvö ár áður en jafnvægi næst. Gylfi kvaðst þá vona að stjórnvöld féllu frá áformum sínum um að taka upp litakóðakerfið 1. maí. „Það er vonandi. Það er dálítið eins og þau séu í öðrum heimi,“ segir Gylfi og bendir á að Bretum sé ráðlagt að ferðast ekki til útlanda og þeir hafi þurft að lúta ströngum samfélagslegum takmörkunum svo mánuðum skiptir. „Að við getum leyft okkur þennan lúxus, að tala um litakóðunarkerfi. Það er eins og maður sé í einhvers konar öðrum heimi.“
Faraldur kórónuveiru (COVID-19) Efnahagsmál Tengdar fréttir Telur ótímabært að opna landamærin meira og efast um litakóðunarkerfið Landlæknir telur ekki tímabært að opna landamærin meira og segist hún efast um litakóðunarkerfið sem taka á upp á landamærunum 1. maí næstkomandi. Hann segir stöðuna á landamærunum forsendu þess hvernig ástand faraldursins sé innanlands. 29. mars 2021 21:30 Áætlun stjórnvalda „á milli þess að vera fáránleg, hlægileg og glæpsamleg“ Kári Stefánsson, forstjóri Íslenskrar erfðagreiningar, telur að stökkbreytingar á kórónuveirunni geti leitt til þess að hún verði skaðminni þegar fram líða stundir. Hann telur fyrirhugað litakóðakerfi stjórnvalda við landamærin ekki góða hugmynd. 28. mars 2021 12:26 „Ég tel mig sem sóttvarnalækni ekki bundinn af þessu litakóðunarkerfi“ Þórólfur Guðnason, sóttvarnalæknir, hefur ákveðnar áhyggjur af því fyrirkomulagi sem stjórnvöld hafa boðað á landamærunum þann 1. maí næstkomandi. 18. mars 2021 13:04 Mest lesið Banaslys í Skorradalsvatni Innlent Safna í sérstakt sjóherlið á Norðurslóðum Erlent Ofurölvi reyndi að opna bíla í akstri Innlent Segist ekkert hafa fengið greitt: „Pólitískur hráskinnaleikur“ Innlent „Bjóða fram“ Biðlistann í Reykjavík Innlent Andar köldu milli Viðreisnar- og Miðflokksmanna Innlent Urðu eftir í Flatey á meðan Baldur sigldi suður Innlent Ákærður fyrir að hafa stungið tvo gyðinga Erlent Vasaþjófnaður aukist að undanförnu Innlent Nafn mannsins sem lést í fallhlífastökki í Danmörku Innlent Fleiri fréttir Langhæsti styrkurinn fer til Eyja Vasaþjófnaður aukist að undanförnu „Bjóða fram“ Biðlistann í Reykjavík Ofurölvi reyndi að opna bíla í akstri „Við erum með lengri óskalista heldur en þetta“ Segist ekkert hafa fengið greitt: „Pólitískur hráskinnaleikur“ „Þetta er bara eins og að missa vini sína“ Andar köldu milli Viðreisnar- og Miðflokksmanna Föst í umferð í tæpa fjóra sólarhringa á ári og kostnaðurinn yfir hundrað milljarðar Banaslys í Skorradalsvatni Glæný könnun gæti varpað ljósi á meirihlutamyndun Hlaðvarpsstjórnendur fá nýjar leiðbeiningar Urðu eftir í Flatey á meðan Baldur sigldi suður Halla fagnaði áttræðum Karli Gústafi Sömdu um stækkun á Fylkisseli Kannast ekki við meint rán í Lágafellskirkju Ákærður fyrir að eitra fyrir samstarfsfélaga með kannabis Tjáir sig ekki um greiðslur frá Rúv en boðar yfirlýsingu Skipulagt niðurbrot á réttindum launafólks hafi náð til Íslands „Konur upplifa ekki öryggi í íslensku samfélagi“ Nafn mannsins sem lést í fallhlífastökki í Danmörku Mátti ekki arfleiða sambýliskonuna að séreigninni Dómsmálaráðherra boðar herta löggjöf í vændismálum Vændiskaupendur verði nafngreindir og þeim stungið í steininn Svör Kristrúnar minni meira á Keir Starmer en Mette Fredriksen Flugvallarstæði Hvassahrauns á mesta áhættusvæði hraunflæðis Svæðisskrifstofur Guðmundar Inga líklega slegnar út af borðinu Helmingur gæti ekki mætt 100 þúsund króna útgjöldum Bein útsending: Svarar fyrir skipulagsbreytingar á framhaldsskólum Bein útsending: Ræða markmiðadrifði hagkerfi í þaula Sjá meira
Telur ótímabært að opna landamærin meira og efast um litakóðunarkerfið Landlæknir telur ekki tímabært að opna landamærin meira og segist hún efast um litakóðunarkerfið sem taka á upp á landamærunum 1. maí næstkomandi. Hann segir stöðuna á landamærunum forsendu þess hvernig ástand faraldursins sé innanlands. 29. mars 2021 21:30
Áætlun stjórnvalda „á milli þess að vera fáránleg, hlægileg og glæpsamleg“ Kári Stefánsson, forstjóri Íslenskrar erfðagreiningar, telur að stökkbreytingar á kórónuveirunni geti leitt til þess að hún verði skaðminni þegar fram líða stundir. Hann telur fyrirhugað litakóðakerfi stjórnvalda við landamærin ekki góða hugmynd. 28. mars 2021 12:26
„Ég tel mig sem sóttvarnalækni ekki bundinn af þessu litakóðunarkerfi“ Þórólfur Guðnason, sóttvarnalæknir, hefur ákveðnar áhyggjur af því fyrirkomulagi sem stjórnvöld hafa boðað á landamærunum þann 1. maí næstkomandi. 18. mars 2021 13:04