„Mikill listrænn metnaður var lagður í einstaka muni“

Sylvía Rut Sigfúsdóttir skrifar 15. febrúar 2021 08:47

1.Vasi, Funi, Ragnar Kjartansson, 1957. 2.Kaffistell, Glit, Dieter Roth, 1960. 3.Kanna, Listvinahúsið, Guðmundur Einarson frá Miðdal, 1935. Vigfús Birgisson

Um helgina opnaði á Hönnunarsafni Ísland sýningin Deiglumór, keramik úr íslenskum leir 1930 – 1970. Á sýningunni verður þetta frjóa tímabili í leirlistarsögunni rifjað upp. Ekki var haldin sérstök sýningaropnun en safnið er opið þriðjudaga til sunnudaga frá frá 12 til 17.

„Brautryðjandinn, Guðmundur Einarsson frá Miðdal, stofnaði Listvinahúsið 1927. Listvinahúsið var fyrsta leirmunaverkstæðið, sem starfrækt var á Íslandi og með stofnun þess var brotið blað í sögu listiðnaðar landsins. Á árunum 1946 til 1957 voru síðan stofnuð fimm leirmunaverkstæði í Reykjavík: Leirbrennsla Benedikts Guðmundssonar, Funi, Laugarnesleir, Roði og Glit. Öll áttu þau það sameiginlegt að nota íslenskan leir, fram til um 1970.“

Á sýningunni Deiglumór eru verk frá ofangreindum verkstæðum. Leitast er við að gefa innsýn í framleiðslu þeirra og draga fram sérstöðu hvers og eins. Þar voru hannaðir og framleiddir bæði einstakir módelgripir og fjöldaframleiddir skrautmunir. Meðal annars stórir vasar, einstök matarstell, styttur og minjagripir fyrir ferðamenn.

Starfsfólk Funa fremri röð f.v.: Ásta Sigurðardóttir, ekki þekkt, Kristrún Gottliebsdóttir, Ásta Hannesardóttir, aftari röð: Hjálmar Kjartansson, Haukur Kristófersson, Ragnar Kjartansson, Páll Sigurbjörnsson og Björgvin Kristófersson.Ljósmyndari óþekktur

„Mikill listrænn metnaður var lagður í einstaka muni og leitast var við að leiða almenningi fyrir sjónir, að módelhlutir úr leir stæðu jafnfætis málverki eða skúlptúr. Hönnun og framleiðsla íslenskra leirmuna markaði upphaf íslensks listiðnaðar í nútímaskilningi þess orðs,“ segir um sýninguna. Sýningarstjórar eru Inga S. Ragnarsdóttir leirlistamaður og Kristín G. Guðnadóttir listfræðingur.

Sýningin er unnin á grunni bókarinnar Deiglumór, keramik úr íslenskum leir 1930-1970, sem kemur út á sama tíma. Höfundar bókarinnar eru Inga S. Ragnarsdóttir og Kristín G. Guðnadóttir, en bókin byggir á rannsóknum Ingu á sögu íslenskrar leirlistar. Í henni er fjallað um aðdraganda, upphaf og þróun íslenskrar leirlistar frá um 1930 í máli og myndum, auk þess sem saga leirnýtingar á Íslandi er rakin. Hönnuður bókarinnar er Arnar Freyr Guðmundson hjá Studio Studio en Minningarsjóður um Ragnar Kjartansson 1923 - 1988 gefur bókina út.

Menning Tíska og hönnun