Joðskortur skekur líf grænkerans Birna Dröfn Jónasdóttir skrifar 11. maí 2019 10:00 Ingibjörg Gunnarsdóttir næringarfræðingur. Fréttablaðið/Anton Brink HEILSA Ný rannsókn Sólveigar Aðalsteinsdóttur sýnir fram á joðskort hjá Íslendingum í fyrsta sinn. Joðskortur kemur fyrst og fremst fram hjá einstaklingum sem ekki neyta fisks og mjólkurvara. Ingibjörg Gunnarsdóttir næringarfræðingur segir ástæðuna geta verið tvíþætta. Annars vegar vegna breyttra matarvenja landans og hins vegar vegna þess að minna joð sé í íslenskum matvörum nú en áður. „Við sjáum skýr tengsl við mjólkina eins og áður en miðað við það magn sem fólk virðist vera að drekka þá er joðstyrkurinn lægri en hann var fyrir 10 árum. Það eru vísbendingar um að kannski sé minna joð í mjólkinni en við vitum það ekki,“ segir Ingibjörg og bætir við að ekki hafi verið gerðar mælingar á efnainnihaldi íslenskra matvæla í hátt í tuttugu ár. „Það sem liggur á að gera eru innihaldsmælingar á íslenskum matvælum. Þær hafa ekki verið gerðar í að ég held um tuttugu ár.“ Joðskortur getur haft alvarlegar afleiðingar og má þar helst nefna röskun á starfsemi skjaldkirtils og auknar líkur á skertum fósturþroska á meðgöngu. Einkenni skorts á joði eru meðal annars þreyta, kuldi, þyngdaraukning, tíðatruflanir, gróf húð, munnþurrkur og minnisleysi. Ráðlagður dagskammtur af joði fyrir fullorðna eru 150 míkrógrömm. Mælt er með stærri skammti fyrir þungaðar konur (175 míkrógrömm) og konur með börn á brjósti (200 míkrógrömm). Hættulegt getur verið neyta meira joðs en mælt er með. Það á sérstaklega við um þungaðar konur. Ákveðin matvæli innihalda meira magn joðs en önnur og hefur Fréttablaðið tekið saman lista yfir fæðutegundir sem innihalda joð og henta mataræði grænkera og grænmetisæta. Birtist í Fréttablaðinu Heilsa Mest lesið Opnaði ættleiðingarskjölin í fyrsta sinn og fann setningu sem breytti öllu Lífið Þingmaður á verðlaunapalli með skólastrákum: „Auðvitað er þetta fyndið“ Lífið Eurovision fer fram í vikunni en hlustunartölur hríðfalla Tónlist Tveir afar hjóla 3.500 kílómetra yfir Bandaríkin Lífið Oddvitaáskorunin: Klárar málin með símtölum Lífið Oddvitaáskorunin: Of myrkfælin fyrir krimmana Lífið Oddvitaáskorunin: Skipti óvart yfir á ensku á tali við heyrnalausan Lífið Oddvitaáskorunin: Væri til í að læra á harmonikku Lífið Krakkatía vikunnar: Jesús, seðlar og Stjörnustríð Lífið „Hey, þetta allt gat mamma gert, ein með okkur tvö“ Áskorun Fleiri fréttir Oddvitaáskorunin: Klárar málin með símtölum Opnaði ættleiðingarskjölin í fyrsta sinn og fann setningu sem breytti öllu Þingmaður á verðlaunapalli með skólastrákum: „Auðvitað er þetta fyndið“ Oddvitaáskorunin: Skipti óvart yfir á ensku á tali við heyrnalausan Tveir afar hjóla 3.500 kílómetra yfir Bandaríkin Oddvitaáskorunin: Væri til í að læra á harmonikku Oddvitaáskorunin: Of myrkfælin fyrir krimmana Krakkatía vikunnar: Jesús, seðlar og Stjörnustríð Oddvitaáskorunin: Óþarflega tímafrekt að pikka inn skilaboð Oddvitaáskorunin: Reagan mjög miskilinn forseti Oddvitaáskorunin: Þjóðkirkjan sé tímaskekkja Oddvitaáskorunin: Þekktur sem Iceman í Noregi Upplifði létti þegar mamma dó Bakaríið í beinni á Vísi Fréttatía vikunnar: Vík burt, hantaveira og Netflix-uppnám Oddvitaáskorunin: Maturinn þarf að vera fallegur og litríkur Fögnuðu aldarafmæli með pompi og prakt Jenner segist hafa veikst af Ozempic Hundrað ára Attenborough djúpt snortinn Oddvitaáskorunin: Alæta á tónlist Ósátt við að vera sett í starfshæfismat af leikhúsinu Dorrit óskar Farage til hamingju: „Mun gera Bretland stórfenglegt á ný!“ Bonnie Tyler haldið sofandi eftir garnarof Inga Tinna keypti 342 fermetra höll Fögnuðu sjötíu árum og heiðruðu félaga Reyndi við lúmskar Friends-spurningar Leiðir skilja ekki hjá Charlize Theron og Balta Fannst látinn á Mallorca eftir höfuðáverka Ungir skáksnillingar á Laufásborg unnu til verðlauna á EM Oddvitaáskorunin: Fær ekki lengur að velja tónlistina á viðburðum Sjá meira
HEILSA Ný rannsókn Sólveigar Aðalsteinsdóttur sýnir fram á joðskort hjá Íslendingum í fyrsta sinn. Joðskortur kemur fyrst og fremst fram hjá einstaklingum sem ekki neyta fisks og mjólkurvara. Ingibjörg Gunnarsdóttir næringarfræðingur segir ástæðuna geta verið tvíþætta. Annars vegar vegna breyttra matarvenja landans og hins vegar vegna þess að minna joð sé í íslenskum matvörum nú en áður. „Við sjáum skýr tengsl við mjólkina eins og áður en miðað við það magn sem fólk virðist vera að drekka þá er joðstyrkurinn lægri en hann var fyrir 10 árum. Það eru vísbendingar um að kannski sé minna joð í mjólkinni en við vitum það ekki,“ segir Ingibjörg og bætir við að ekki hafi verið gerðar mælingar á efnainnihaldi íslenskra matvæla í hátt í tuttugu ár. „Það sem liggur á að gera eru innihaldsmælingar á íslenskum matvælum. Þær hafa ekki verið gerðar í að ég held um tuttugu ár.“ Joðskortur getur haft alvarlegar afleiðingar og má þar helst nefna röskun á starfsemi skjaldkirtils og auknar líkur á skertum fósturþroska á meðgöngu. Einkenni skorts á joði eru meðal annars þreyta, kuldi, þyngdaraukning, tíðatruflanir, gróf húð, munnþurrkur og minnisleysi. Ráðlagður dagskammtur af joði fyrir fullorðna eru 150 míkrógrömm. Mælt er með stærri skammti fyrir þungaðar konur (175 míkrógrömm) og konur með börn á brjósti (200 míkrógrömm). Hættulegt getur verið neyta meira joðs en mælt er með. Það á sérstaklega við um þungaðar konur. Ákveðin matvæli innihalda meira magn joðs en önnur og hefur Fréttablaðið tekið saman lista yfir fæðutegundir sem innihalda joð og henta mataræði grænkera og grænmetisæta.
Birtist í Fréttablaðinu Heilsa Mest lesið Opnaði ættleiðingarskjölin í fyrsta sinn og fann setningu sem breytti öllu Lífið Þingmaður á verðlaunapalli með skólastrákum: „Auðvitað er þetta fyndið“ Lífið Eurovision fer fram í vikunni en hlustunartölur hríðfalla Tónlist Tveir afar hjóla 3.500 kílómetra yfir Bandaríkin Lífið Oddvitaáskorunin: Klárar málin með símtölum Lífið Oddvitaáskorunin: Of myrkfælin fyrir krimmana Lífið Oddvitaáskorunin: Skipti óvart yfir á ensku á tali við heyrnalausan Lífið Oddvitaáskorunin: Væri til í að læra á harmonikku Lífið Krakkatía vikunnar: Jesús, seðlar og Stjörnustríð Lífið „Hey, þetta allt gat mamma gert, ein með okkur tvö“ Áskorun Fleiri fréttir Oddvitaáskorunin: Klárar málin með símtölum Opnaði ættleiðingarskjölin í fyrsta sinn og fann setningu sem breytti öllu Þingmaður á verðlaunapalli með skólastrákum: „Auðvitað er þetta fyndið“ Oddvitaáskorunin: Skipti óvart yfir á ensku á tali við heyrnalausan Tveir afar hjóla 3.500 kílómetra yfir Bandaríkin Oddvitaáskorunin: Væri til í að læra á harmonikku Oddvitaáskorunin: Of myrkfælin fyrir krimmana Krakkatía vikunnar: Jesús, seðlar og Stjörnustríð Oddvitaáskorunin: Óþarflega tímafrekt að pikka inn skilaboð Oddvitaáskorunin: Reagan mjög miskilinn forseti Oddvitaáskorunin: Þjóðkirkjan sé tímaskekkja Oddvitaáskorunin: Þekktur sem Iceman í Noregi Upplifði létti þegar mamma dó Bakaríið í beinni á Vísi Fréttatía vikunnar: Vík burt, hantaveira og Netflix-uppnám Oddvitaáskorunin: Maturinn þarf að vera fallegur og litríkur Fögnuðu aldarafmæli með pompi og prakt Jenner segist hafa veikst af Ozempic Hundrað ára Attenborough djúpt snortinn Oddvitaáskorunin: Alæta á tónlist Ósátt við að vera sett í starfshæfismat af leikhúsinu Dorrit óskar Farage til hamingju: „Mun gera Bretland stórfenglegt á ný!“ Bonnie Tyler haldið sofandi eftir garnarof Inga Tinna keypti 342 fermetra höll Fögnuðu sjötíu árum og heiðruðu félaga Reyndi við lúmskar Friends-spurningar Leiðir skilja ekki hjá Charlize Theron og Balta Fannst látinn á Mallorca eftir höfuðáverka Ungir skáksnillingar á Laufásborg unnu til verðlauna á EM Oddvitaáskorunin: Fær ekki lengur að velja tónlistina á viðburðum Sjá meira