Of seint að Jónas fái að hvíla í friði Jakob Bjarnar skrifar 4. júní 2026 14:07 Haraldur Sigurðsson og Kári Stefánsson. Of mikið væri að segja þá bítast um bein Jónasar en það lætur nærri. vísir/samsett Kári Stefánsson, læknir og fyrrverandi forstjóri Íslenskrar erfðagreiningar, segir of seint að Jónas Hallgrímsson þjóðskáld fái að hvíla í friði. Deilurnar um fyrirhugaðan uppgröft á jarðneskum leifum Jónasar Hallgrímssonar, sem hvílir eftir því sem best er vitað, í þjóðargrafreitnum á Þingvöllum, halda áfram. Kári er í hópnum sem hefur beitt sér fyrir því að leyfi fáist til að grafa upp beinin, en lengi hefur sú saga verið á kreiki að það sé hreint ekki Jónas sem hvíli í þjóðargrafreitnum heldur danskur bakari. „Haraldur, það er of seint að berjast fyrir því að Jónas fái að hvíla í friði. Stjórnvöld létu grafa eftir honum í dönskum kirkjugarði árið 1946 og flytja beinagrind sem fannst við uppgröftinn til Íslands. Síðan var beinagrindin ferjuð norður í land og svo aftur suður og að lokum var hún grafin á Þingvöllum,“ segir Kári. Nýja beinamálið „stönt“ kvikmyndagerðarfólks Haraldur, sem ávarpaður er af svo miklum myndugleik, er enginn annar en Haraldur Sigurðsson jarðvísindamaður og eldgosasérfræðingur sem blandaði sér í þessar deilur með nýlegri Facebook-færslu. Þar hvatti hann til þess að Jónas fengi að hvíla í friði: „Danskur bakari, slátrari eða Jónas H.? Ég hef mikið hikað við að taka þátt í umræðunni um hugsanlega röskun grafar Jónasar Hallgrímssonar á Þingvöllum, einfaldlega vegna þess að með umfjöllun um þetta mál erum við öll að uppfylla heita ósk kvikmyndaframleiðandans. Það er greinilegt að nýja beinamálið er einfaldlega bragð eða „stunt“ til að vekja athygli og sennilega til að afla fjár til verkefnis. Að sjálfsögðu geta beinin veitt upplýsingar um erfðamengi, gen eða DNA, en hvað um það? Slík gögn geta á engan hátt sannað hvort hér séu bein Jónasar. Leyfið honum að hvíla í friði.“ Jónas er ljóðin en ekki bein í jörðu Kári telur þessa skoðun ekki gilda. „Það væri sjálfsagt að láta þar við sitja ef við vissum fyrir víst annað tveggja, að beinagrind í gröfinni væri Jónasar eða að gröfin væri tóm. Nú vitum við hvorugt þessara fyrir víst og sá möguleiki er fyrir hendi að það séu bein úr Dana í gröfinni.“ Kári segir að í því tilfelli væri það sem hvílir á Þingvöllum þýfi og íslensk stjórnvöld hafi gerst sek um að vanhelga gröf Dana nokkurs og gerst sek um grafarrán. „Það minnsta sem við getum gert til að bæta fyrir það er að ganga úr skugga um hvort svo sé og senda beinagrindina aftur í þá mold þar sem hún á heima ef rétt reynist. Fyrir mér er Jónas ljóðin sem hann orti og áhrif hans á íslenska tungu, ekki bein í jörðu hver svo sem hún er.“ Ekki sér fyrir enda á þessari sérkennilegu deilu. Fornminjar Ljóðlist Þingvellir Íslensk erfðagreining Kirkjugarðar Jarðneskar leifar Jónasar Hallgrímssonar Mest lesið Tollum hótað vegna hvalveiða sem verða bannaðar Innlent „Ég átta mig á því að smekkleysið hefur sigrað“ Innlent Kenndi arabískum sveppasölumönnum um að hleypa af Innlent Johnson rétt slapp við árás Rússa Erlent Útkall vegna hópslagsmála í bílakjallara Innlent Þungt högg fyrir ferðaþjónustu á Austurlandi Innlent Bókun 35 útskýrð á mannamáli Innlent Möguleiki á að úrslit ráðist ekki fyrr en í næstu viku Erlent Lofar bót eftir að varað var við honum: „Rangt af mér og á því biðst ég afsökunar“ Innlent Þriðjungur borgarbúa vill skipta um ferðamáta Innlent Fleiri fréttir Tollum hótað vegna hvalveiða sem verða bannaðar Útkall vegna hópslagsmála í bílakjallara „Ég átta mig á því að smekkleysið hefur sigrað“ Þungt högg fyrir ferðaþjónustu á Austurlandi Kenndi arabískum sveppasölumönnum um að hleypa af Þriðjungur borgarbúa vill skipta um ferðamáta „Hverjir tala við mömmu mína?“ Bókun 35 útskýrð á mannamáli Brotist inn í fyrirtæki í miðborginni Slökkvilið í Hafnarfjörð „Síðan er ég bara með hreindýrskálf að lykta af rassinum á mér“ Tvær þyrlur út á ystu nöf lögsögunnar Sökk í þriðja sinn í höfninni „Nú er þessi sleggja að koma fram“ Nýjar reglur í lauginni og Björn rekinn á dyr Forsætisráðherra um gjaldskrárhækkanir og ESB-umsókn „Ætlunin er ekki að aðlaga þá aftur að samfélaginu“ Kristrún ræðir málin á Sprengisandi Samkvæminu slúttað vegna brots á lögum Fundu blóðuga exi og kaðal eftir að kærastinn var handtekinn Óttast að fjármagn til námsgagna rati ekki rétta leið Lofar bót eftir að varað var við honum: „Rangt af mér og á því biðst ég afsökunar“ Óttast að umræðan muni dragast fram á sumar Fékk nóg og er hættur á Facebook Guðmundur Ari í varaformanninn Flugvirkjar hafi þegar fengið hækkanir „Þetta er fullkomið áfall“ Trúir á lausn þrátt fyrir vantrauststillögu Formaður SÁÁ bjartsýnn og Icelandair svarar fyrir sig Þrír kærðir fyrir líkamsárásir Sjá meira
Deilurnar um fyrirhugaðan uppgröft á jarðneskum leifum Jónasar Hallgrímssonar, sem hvílir eftir því sem best er vitað, í þjóðargrafreitnum á Þingvöllum, halda áfram. Kári er í hópnum sem hefur beitt sér fyrir því að leyfi fáist til að grafa upp beinin, en lengi hefur sú saga verið á kreiki að það sé hreint ekki Jónas sem hvíli í þjóðargrafreitnum heldur danskur bakari. „Haraldur, það er of seint að berjast fyrir því að Jónas fái að hvíla í friði. Stjórnvöld létu grafa eftir honum í dönskum kirkjugarði árið 1946 og flytja beinagrind sem fannst við uppgröftinn til Íslands. Síðan var beinagrindin ferjuð norður í land og svo aftur suður og að lokum var hún grafin á Þingvöllum,“ segir Kári. Nýja beinamálið „stönt“ kvikmyndagerðarfólks Haraldur, sem ávarpaður er af svo miklum myndugleik, er enginn annar en Haraldur Sigurðsson jarðvísindamaður og eldgosasérfræðingur sem blandaði sér í þessar deilur með nýlegri Facebook-færslu. Þar hvatti hann til þess að Jónas fengi að hvíla í friði: „Danskur bakari, slátrari eða Jónas H.? Ég hef mikið hikað við að taka þátt í umræðunni um hugsanlega röskun grafar Jónasar Hallgrímssonar á Þingvöllum, einfaldlega vegna þess að með umfjöllun um þetta mál erum við öll að uppfylla heita ósk kvikmyndaframleiðandans. Það er greinilegt að nýja beinamálið er einfaldlega bragð eða „stunt“ til að vekja athygli og sennilega til að afla fjár til verkefnis. Að sjálfsögðu geta beinin veitt upplýsingar um erfðamengi, gen eða DNA, en hvað um það? Slík gögn geta á engan hátt sannað hvort hér séu bein Jónasar. Leyfið honum að hvíla í friði.“ Jónas er ljóðin en ekki bein í jörðu Kári telur þessa skoðun ekki gilda. „Það væri sjálfsagt að láta þar við sitja ef við vissum fyrir víst annað tveggja, að beinagrind í gröfinni væri Jónasar eða að gröfin væri tóm. Nú vitum við hvorugt þessara fyrir víst og sá möguleiki er fyrir hendi að það séu bein úr Dana í gröfinni.“ Kári segir að í því tilfelli væri það sem hvílir á Þingvöllum þýfi og íslensk stjórnvöld hafi gerst sek um að vanhelga gröf Dana nokkurs og gerst sek um grafarrán. „Það minnsta sem við getum gert til að bæta fyrir það er að ganga úr skugga um hvort svo sé og senda beinagrindina aftur í þá mold þar sem hún á heima ef rétt reynist. Fyrir mér er Jónas ljóðin sem hann orti og áhrif hans á íslenska tungu, ekki bein í jörðu hver svo sem hún er.“ Ekki sér fyrir enda á þessari sérkennilegu deilu.
Fornminjar Ljóðlist Þingvellir Íslensk erfðagreining Kirkjugarðar Jarðneskar leifar Jónasar Hallgrímssonar Mest lesið Tollum hótað vegna hvalveiða sem verða bannaðar Innlent „Ég átta mig á því að smekkleysið hefur sigrað“ Innlent Kenndi arabískum sveppasölumönnum um að hleypa af Innlent Johnson rétt slapp við árás Rússa Erlent Útkall vegna hópslagsmála í bílakjallara Innlent Þungt högg fyrir ferðaþjónustu á Austurlandi Innlent Bókun 35 útskýrð á mannamáli Innlent Möguleiki á að úrslit ráðist ekki fyrr en í næstu viku Erlent Lofar bót eftir að varað var við honum: „Rangt af mér og á því biðst ég afsökunar“ Innlent Þriðjungur borgarbúa vill skipta um ferðamáta Innlent Fleiri fréttir Tollum hótað vegna hvalveiða sem verða bannaðar Útkall vegna hópslagsmála í bílakjallara „Ég átta mig á því að smekkleysið hefur sigrað“ Þungt högg fyrir ferðaþjónustu á Austurlandi Kenndi arabískum sveppasölumönnum um að hleypa af Þriðjungur borgarbúa vill skipta um ferðamáta „Hverjir tala við mömmu mína?“ Bókun 35 útskýrð á mannamáli Brotist inn í fyrirtæki í miðborginni Slökkvilið í Hafnarfjörð „Síðan er ég bara með hreindýrskálf að lykta af rassinum á mér“ Tvær þyrlur út á ystu nöf lögsögunnar Sökk í þriðja sinn í höfninni „Nú er þessi sleggja að koma fram“ Nýjar reglur í lauginni og Björn rekinn á dyr Forsætisráðherra um gjaldskrárhækkanir og ESB-umsókn „Ætlunin er ekki að aðlaga þá aftur að samfélaginu“ Kristrún ræðir málin á Sprengisandi Samkvæminu slúttað vegna brots á lögum Fundu blóðuga exi og kaðal eftir að kærastinn var handtekinn Óttast að fjármagn til námsgagna rati ekki rétta leið Lofar bót eftir að varað var við honum: „Rangt af mér og á því biðst ég afsökunar“ Óttast að umræðan muni dragast fram á sumar Fékk nóg og er hættur á Facebook Guðmundur Ari í varaformanninn Flugvirkjar hafi þegar fengið hækkanir „Þetta er fullkomið áfall“ Trúir á lausn þrátt fyrir vantrauststillögu Formaður SÁÁ bjartsýnn og Icelandair svarar fyrir sig Þrír kærðir fyrir líkamsárásir Sjá meira