Gjaldmiðilsglópska Trump-stjórnarinnar

Donald Trump hefur gert það að sérgrein sinni að úthúða öðrum ríkjum. Reyndar lítur út fyrir að hann ráðist sérstaklega á mikilvægustu viðskiptalönd Bandaríkjanna, Mexíkó og Kína.

Nýjasti fíflaskapurinn frá Trump-stjórninni kemur frá yfirmanni hins nýstofnaða viðskiptaráðs Bandaríkjanna (National Trade Council), Peter Navarro, sem í síðustu viku sakaði, í viðtali við Financial Times, Þjóðverja um „gengisfölsun“.

Navarro sakaði Þjóðverja um að nota „allt of lágt skráða“ evru til að arðræna Bandaríkin og evrópska félaga sína. Ég verð að segja að mér finnst ummæli Navarros algerlega fáránleg og fávísleg. Ég ber litla virðingu fyrir þessari „greiningu“ í anda kaupauðgistefnunnar. Adam Smith kenndi okkur árið 1776 að við ættum ekki að dæma auðlegð þjóðanna eftir stærð afgangs á vöruskiptajöfnuði. Navarro hefur greinilega aldrei lesið Auðlegð þjóðanna eða skilið hugmyndir Davids Ricardo um hlutfallslega yfirburði.

Eykur kaupmátt

Viðskipti eru ekki jafnvirðisleikur. Viðskipti eru ávinningsleikur þar sem báðir aðilar viðskiptanna hagnast – annars myndu viðskiptin ekki eiga sér stað. Frjáls viðskipti gera okkur öll ríkari.

Þar að auki tekur það ekkert frá öðrum þjóðum að vera með of lágt skráð gengi. Raunar þýðir of lágt gengi að maður selur öðrum þjóðum vörur sínar á of lágu verði, sem þýðir að maður er í raun að niðurgreiða fyrir neytendur annarra þjóða.

Þannig að ef þýskir bílar eru 20% „of ódýrir“ vegna þess að „þýska evran“ er of lágt skráð þá þýðir það að Bandaríkjamenn geta sparað 20% á bílum með því að flytja þá inn frá Þýskalandi, sem í raun eykur kaupmátt þeirra. Þessi aukni kaupmáttur gerir bandarískum neytendum kleift að kaupa meira af öðrum vörum, til dæmis bandaríska Big Mac-hamborgara eða bækur frá Amazon.

Nota evruna

Auk þess er frekar furðulegt að tala um að Þjóðverjar „falsi gengið“ þar sem Þýskaland er ekki með sinn eigin gjaldmiðil – Þýskaland er meðlimur í evrusvæðinu. Að tala um að Þýskaland falsi gengið er álíka skilmerkilegt og að segja að Texas falsi gengið. Auk þess er evran fljótandi gjaldmiðill, nákvæmlega eins og bandaríski dollarinn. Þannig að ef Þýskaland falsar gengið þá gera Bandaríkin það líka. Loks má geta þess að hinn þýski Bundesbank og helstu stjórnvöld í Þýskalandi hafa verið mjög gagnrýnin á peningamálastefnu Seðlabanka Evrópu síðustu tvö árin svo ef eitthvað er þá hafa Þjóðverjar þrýst á sterkari evru! Peter Navarro gæti með réttu gagnrýnt Þjóðverja fyrir það, en það myndi auðvitað ganga þvert gegn „röksemdafærslu“ hans.

Rökrétt niðurstaða af hugmyndum Peters Navarro myndi þýða að Bandaríkin ættu að neyða helstu viðskiptalönd sín, Mexíkó, Kína, Evrópu og Kanada, til að taka upp verulega herta peningamálastefnu til að hækka gengi sitt gagnvart dollarnum. Afleiðingin yrði sennilega endurkoma evrukrísunnar og sennilega einnig fjármálakreppa í Kína og samdráttur á alheimsvísu. Vonandi stöðvar einhver þessa vitleysu sem fyrst.

Pistillinn birtist fyrst í Markaðanum, fylgiriti Fréttablaðsins um viðskipti og efnahagsmál.